Nieuw: inspiratiesessies voor de lokale overheid!

Laat u door Leo Sonneveld inspireren over vertrouwen en het inzichtelijk maken van complexe vraagstukken. Hoe krijgen we alle neuzen dezelfde kant op? Op weg naar een gemeenteraad die werkt voor iedereen. Lees hier verder...

 

Van bestuurders en ambtenaren in het publieke domein verwachten wij dat zij op integere en transparante wijze belangen afwegen. Deze belangen zijn meestal nogal uiteenlopend en vaak ook tegengesteld. Vervolgens verwachten wij dat de bestuurder tegen minimale publieke middelen besluiten kan nemen met maximaal draagvlak.

Een omvangrijke groep belanghebbenden, de burger, voelt zich niet gehoord. Alle referenda en inspraakmogelijkheden ten spijt. De huidige mogelijkheden om de democratische besluitvorming te beïnvloeden schieten dus tekort. De vraag is of u wilt weten wat uw inwoners beweegt, of u hen echt wilt laten participeren en of u wilt luisteren naar hun behoeften en zorgen. Neem de proef op de som: start een effectmeting over een specifieke kwestie in uw omgeving.

Hieronder volgt het algemene proces, toegelicht a.d.h.v. een casus van een gemeente en een oliemaatschappij. We hebben ook een specifiek proces in het kader van de Nieuwe Omgevingswet.

Procesverloop

  1. Inventarisatie stakeholders
    Identificatie en selectie van de groepen belanghebbenden die (mogelijk) effect ondervinden van het besluit
  2. Stakeholder-effectmeting
    Online enquête onder alle groepen belanghebbenden over de (verwachte) effecten
  3. Stakeholder-dialoog
    Gezamenlijk overleg (tussen stakeholder-vertegenwoordigers) om tot oplossingen te komen voor gevonden negatieve effecten
  4. Terugkoppeling
    Bekendmaking van de resultaten uit dialoog en effectmeting (open data)
    • Optie: verankering
      Optionele begeleiding bij waarborgen/verankeren van integriteit en goed bestuur binnen de interne organisatie (workshops en inspiratiesessies, coaching, communicatie)
    • Optie: monitoring online communicatie
      Optionele ondersteuning stakeholder-communicatie (online/offline: informeren, engagement, sentiment) over de kwestie

 

Case: geplande gas- en oliewinning Woerden

Woerden Papekop boorlocatie Vermilion cropDe Canadese oliemaatschappij Vermilion Energy heeft plannen om olie en gas te winnen in het Papekopveld te Woerden. Het gaat hier om een klein gasveld dat zich deels onder de woonwijk Molenvliet (met 10.000 bewoners) bevindt en de polders Rietveld en Barwoutswaarder. Als bezorgde en betrokken inwoner van Woerden (Molenvliet) en als co-founder van GoGoMo.org besluit Leo Sonneveld een stakeholder-effectmeting uit te voeren.

Lees verder over Woerden voor de achtergronden van de verleende vergunning en de positie van de gemeente.

  1. Inventarisatie stakeholders

    Van volgende belanghebbenden werd verwacht dat zij (mogelijk) effect zouden hebben van het besluit tot winning:

    • Omwonenden
    • Gemeente (Burgemeester en Wethouders, Gemeenteraad, Politieke partijen)
    • Provincie
    • Rijk (vergunningverstrekker en ontvanger belastingen)
    • Vermilion Energy (olie- en gaswinningsmaatschappij)
    • Leverancier van andere/alternatieve energievorm (dus geen olie/gas-leverancier)
    • Belangengroepering/NGO Milieu (bijvoorbeeld Stichting Groene Hart)
  2.  

  3. Stakeholder-effectmeting

    Alle belanghebbenden worden uitgenodigd mee te denken over de invloed en gevolgen van de geplande gas- en oliewinning en zich in elkaars positie te verplaatsen. Met name de bewoners doen mee aan de enquête. Van deze groep zegt 92% winning (zeer) onaanvaardbaar te vinden. Deze uitspraak wordt met redenen omkleed en voorzien van alternatieven en suggesties voor compensatie.

    Doordat dit proces in feite vanuit een particulier initiatief is gestart, is het beoogde proces niet in volledigheid doorlopen. Zo heeft er geen door het GoGoMo-team begeleide stakeholderbijeenkomst plaatsgevonden waarin Vermilion, bewoners, milieuorganisaties en de overheid met elkaar van gedachten konden wisselen. Evengoed zijn er op bilateraal niveau wel degelijk resultaten geboekt.

    Lees verder over effectmeting en hoe deze tot stand komt.

  4. Terugkoppeling

    Terugkoppeling is een zeer belangrijke stap omdat daarin op transparante wijze verslag wordt gelegd van de meting, ervaringen, en inzichten. Dit is het moment waarop stakeholders kunnen constateren wat het gezamenlijke leerproces heeft opgeleverd en hoe de input is verwerkt. E.e.a. wordt op een onafhankelijke wiki (gogopedia.org) gepubliceerd die door de Stichting Good Governance Monitor ter beschikking aan de samenleving is gesteld. Elke stakeholder kan de informatie gebruiken ter referentie en verantwoording aan de achterban en de samenleving in haar geheel.

  5.  

  6. Resultaten

    Wanneer dit proces volledig wordt uitgevoerd, mogen de volgende resultaten worden verwacht. In vet is aangeven welke resultaten in feite al waarneembaar zijn in deze casus.

    • B&W, gemeenteraad Woerden
      • Rugdekking voor gemeente: de effectmeting ondersteunt de motie
      • Grotere stakeholderstevredenheid
      • Meer burgerparticipatie tegen beperkte kosten
      • Meer vertrouwen in de ambtelijke organisatie en B&W
      • Versterking reputatie/imago van de gemeente
  7.  

  8. Proces-output
    • Grafische representatie van standpunten
    • Zicht op impact alle stakeholders, hun wensen, hun zorgen
    • Voorkeuren, oplossingsrichtingen
    • Ideeën voor innovatie / alternatieve oplossingen
    • Overeenkomsten (overbruggen tegenstellingen)
    • Verschillen (zicht op nieuwe perspectieven)
    • Open data beschikbaar (voor verificatie, lering)
  9.  

  10. Stakeholders
    • Meer draagvlak: voelen zich gehoord, belangen tellen zichtbaar mee, dus tevredener
    • Meer bewustwording van perspectieven van anderen; meer begrip
    • Betere besluitvorming met minder negatieve gevolgen
    • Minder bewaarprocedures
    • Kortere doorlooptijd (overall)
    • Versterking democratische ervaring

 

Conclusie

De case toont aan dat de stakeholder-effectmeting met name op het criterium "proces-output" duidelijke resultaten laat zien. Voor de gemeente Woerden en stakeholders is een stakeholder-dialoog nodig om de overige beoogde resultaten te kunnen realiseren.

Bent u naar aanleiding van deze case benieuwd wat een stakeholder-effectmeting en -dialoog in uw domein kan betekenen? Aarzel dan niet om contact op te nemen.