Maatschappelijke organisaties zijn voor hun financiering afhankelijk van particulieren, stichtingen, overheidssubsidies of het bedrijfsleven. Vanuit overheid en samenleving is er de roep om transparantie en moet belangenverstrengeling voorkomen worden. Dit vraagt om een onberispelijke reputatie. Voor NGO's blijkt het vaak lastig om vast te stellen welke producten of diensten door de afnemers worden verwacht. Er is namelijk vaak geen consensus of een vastomlijnd beeld over de producten of diensten die de NGO zou moeten leveren. Tegelijkertijd wordt de organisatie vaak juist een-op-een geïdentificeerd met haar producten of diensten. Al met al is het voor NGO's cruciaal om de uiteenlopende belangen en verwachtingen van hun financiers en overige stakeholders scherp in de gaten te houden.

Dit vraagt om een helder besluitvormingsproces waarin elke stakeholder betrokken wordt. De Stichting Good Governance Monitor begeleidt dit proces zonder winstoogmerk en biedt besturen van maatschappelijke organisaties de kans de uiteenlopende belangen en verwachtingen op een heldere manier af te stemmen. Neem de proef op de som: start een effectmeting over een specifieke kwestie voor uw organisatie of achterban.

Hieronder volgt het algemene proces, toegelicht a.d.h.v. een casus van een gemeente en een oliemaatschappij.

Procesverloop

  1. Inventarisatie stakeholders
    Identificatie en selectie van de groepen belanghebbenden die (mogelijk) effect ondervinden van het besluit
  2. Stakeholder-effectmeting
    Online enquête onder alle groepen belanghebbenden over de (verwachte) effecten
  3. Stakeholder-dialoog
    Gezamenlijk overleg (tussen stakeholder-vertegenwoordigers) om tot oplossingen te komen voor gevonden negatieve effecten
  4. Terugkoppeling
    Bekendmaking van de resultaten uit dialoog en effectmeting (open data)
  • Optie: verankering
    Optionele begeleiding bij waarborgen/verankeren van integriteit en goed bestuur binnen de interne organisatie (workshops, coaching, communicatie)
  • Optie: monitoring online communicatie
    Optionele ondersteuning stakeholder-communicatie (online/offline: informeren, engagement, sentiment) over de kwestie

 

 

Case: geplande gas- en oliewinning Woerden

Woerden Papekop boorlocatie Vermilion cropDe Canadese oliemaatschappij Vermilion Energy heeft plannen om olie en gas te winnen in het Papekopveld te Woerden. Het gaat hier om een klein gasveld dat zich deels onder de woonwijk Molenvliet (met 10.000 bewoners) bevindt en de polders Rietveld en Barwoutswaarder. Als bezorgde en betrokken inwoner van Woerden (Molenvliet) en als co-founder van GoGoMo.org besluit Leo Sonneveld een stakeholder-effectmeting uit te voeren.

Lees verder over Woerden voor de achtergronden van de verleende vergunning en de positie van de gemeente.

    1. Inventarisatie stakeholders
      Van de volgende belanghebbenden werd verwacht dat zij (mogelijk) effect zouden ondervinden van het besluit tot winning:
      • Omwonenden
      • Gemeente (Burgemeester en Wethouders, Gemeenteraad, Politieke partijen)
      • Provincie
      • Rijk (vergunningverstrekker en ontvanger belastingen)
      • Vermilion Energy (olie- en gaswinningsmaatschappij)
      • Leverancier van andere/alternatieve energievorm (dus geen olie/gas-leverancier)
      • Belangengroepering/NGO Milieu (bijvoorbeeld Stichting Groene Hart)

 

  1. Stakeholder-effectmeting

    Alle belanghebbenden worden uitgenodigd mee te denken over de invloed en gevolgen van de geplande gas- en oliewinning en zich in elkaars positie te verplaatsen. Met name de bewoners doen mee aan de enquête. Van deze groep zegt 92% winning (zeer) onaanvaardbaar te vinden. Deze uitspraak wordt met redenen omkleed en voorzien van alternatieven en suggesties voor compensatie.

    Doordat dit proces in feite vanuit een particulier initiatief is gestart, is het beoogde proces niet in volledigheid doorlopen. Zo heeft er geen door het GoGoMo-team begeleide stakeholderbijeenkomst plaatsgevonden waarin Vermilion, bewoners, milieuorganisaties en de overheid met elkaar van gedachten konden wisselen. Evengoed zijn er op bilateraal niveau wel degelijk resultaten geboekt.

    Lees verder over effectmeting en hoe deze tot stand komt.

  2. Terugkoppeling

    Terugkoppeling is een zeer belangrijke stap omdat daarin op transparante wijze verslag wordt gelegd van de meting, ervaringen, en inzichten. Dit is het moment waarop stakeholders kunnen constateren wat het gezamenlijke leerproces heeft opgeleverd en hoe de input is verwerkt. E.e.a. wordt op een onafhankelijke wiki (gogopedia.org) gepubliceerd die door de Stichting Good Governance Monitor ter beschikking is gesteld aan de samenleving. Elke stakeholder kan de informatie gebruiken ter referentie en verantwoording aan de achterban en de samenleving in haar geheel.

  3. Resultaten

    Wanneer dit proces volledig wordt uitgevoerd, mogen de volgende resultaten worden verwacht.

    • NGO Milieu
      • Zicht op mate van draagvlak onder betrokkenen
      • Versterking bestaansrecht
      • Transparante verantwoording naar financiers (donors, leden, sponsors, enz.)
      • Invulling van MVO
      • Zichtbare en controleerbare invulling van diensten
      • Versterking reputatie/imago
    • Proces-output
      • Grafische representatie van standpunten
      • Zicht op impact alle stakeholders, hun wensen, hun zorgen
      • Voorkeuren, oplossingsrichtingen
      • Ideeën voor innovatie / alternatieve oplossingen
      • Overeenkomsten (overbruggen tegenstellingen)
      • Verschillen (zicht op nieuwe perspectieven)
      • Open data beschikbaar (voor verificatie, lering)
    • Stakeholders
      • Voelen zich gehoord
      • Belangen tellen zichtbaar mee
      • Meer tevreden
      • Meer bewustwording en openheid
      • Meer begrip voor elkaar
      • Meer verbinding
      • Meer integriteit
      • Minder negatieve gevolgen
      • Betere besluitvorming
      • Kortere doorlooptijd

Conclusie

Milieuorganisaties hadden door deelname aan het GoGoMo-proces in een vroegtijdig stadium in constructief contact kunnen treden met Vermilion en de overheid en hun zichtbaarheid en belangenbehartiging voor de acherban aanmerkelijk kunnen versterken.

Bent u naar aanleiding van deze case benieuwd wat een stakeholder-effectmeting en -dialoog voor uw organisatie kan betekenen? Aarzel dan niet om contact op te nemen.